11. 4. - 31. 5. 2017 Podvěží důl Hlubina

 

Drama svobody

 

Výstava velkoformátových tisků účastníků mezinárodního projektu „Dramat Wolności“

fb/event

Model mezinárodního projektu realizovaného v objektu věznice v Radomi (PL)
- autorské malby v betonových vycházkových boxech vězení
Práce vězňů, které vznikaly v rámci workshopů projektů „svobody“
Taneční sál Starých koupelen 11. 4. - 19. 4. 2017

11. 4. 2017
17:00 Vernisáž, Taneční sál Starých koupelen
18:00 Performance "Misterium Przejscia", Podvěží
18:30 Prezentace filmů mapující projekty "svobody", Kino Cineport
19:30 Afterparty, Kavárna Maryčka

Projekt je realizován ve spolupráci Akademie Sztuk Pięknych w KrakowieFakulty umění Ostravské univerzity a Provozu Hlubina.

Drama svobody
"Svoboda" je úzce spjata s tvorbou. Není umění, kde nejsou svobodní lidé. Z tohoto přesvědčení pramení myšlenka interdisciplinárních umělecko-výzkumných projektů se slovem "svoboda" v názvu, kurátorsky a organizačně realizovaných Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. K účasti v těchto projektech byli pozváni umělci s uznávanými úspěchy, studenti a absolventi z uměleckých škol v Polsku, České republice a Německu. Realizace v rámci projektů na téma "svoboda" byly nejvíce lokalizovány do prostorů vězení: opuštěné budovy vězení Leczyca / "Rozměry svobody" /, ve funkční věznici Nowy Wiśnicz / "Labyrinth svobody" /, realizace nástěnných maleb na betonových stěnách v exteriéru vycházkových prostor ve vězení v Radomi / "Horizon svobody" / a konečně široké spektrum workshopů v Krakově, Lodži a Kielcích / "Drama svobody" /. Projekt Frei-Räume byl realizován ve vězeňském objektu v Siegburgu. Do několikaletého projektu bylo pozváno více než 100 umělců z osmi vysokých škol zaměřených na výtvarná umění z Polska, České republiky a Německa. Každý autor připravil projekt v černobílém provedení, který je vytištěn na banneru velikosti 250 x 160 cm. V rámci projektu vzniklo více než 100 velkoplošných tisků. Výsledkem autorských workshopů s vězni je několik tematických cyklů prací, které vznikaly v kontextu pojmu „svoboda“, formou širokého spektra výtvarných médií.

 

Krótka historia projektów „wolnościowych”.

„Wolność“ ściśle wiąże się z twórczością. Nie ma sztuki tam, gdzie nie ma wolnych ludzi. Z takiego przekonania wyrasta idea interdyscyplinarnych projektów artystyczno-badawczych z „wolnością” w tytule, których jestem autorem i koordynatorem. Do udziału w nich zapraszam artystów o uznanym dorobku jak i studentów macierzystej uczelni, ale także innych uczelni artystycznych w Polsce, w Czechach i w Niemczech. Proponuję im, by podjęli próbę odpowiedzi na podstawowe pytania: czym jest wolność? Czy wolność da się opisać i wyrazić w sztuce? Czy wolność zyskuje się raz na zawsze? Czy wolność jest sprzymierzeńcem czy przeszkodą dla artysty?
Impulsem do rozpoczęcia projektów „wolnościowych” były rocznice ważnych wydarzeń, związanych z najnowszą historią Polski: powstanie „Solidarności“ oraz odzyskanie przez Polskę pełnej suwerenności. Ów zwrot historyczny odcisnął w kulturze polskiej trwały ślad, ale również, w konsekwencji następujących po sobie wydarzeń, w kulturze całej Europy Środkowej.
To ważne, że na postawione powyżej pytania odpowiadają, przede wszystkim ludzie młodzi – studenci i doktoranci; wielu z nich urodziło się już w wolnej Polsce, wolnej Europie.
Działania objęte ww. projektami zlokalizowane były najczęściej w przestrzeniach więziennych: opuszczone budynki więzienia w Łęczycy /”Wymiary Wolności”/, czynne więzienie w Nowym Wiśniczu /”Labirynt Wolności”/ wspólne, z osadzonymi, realizowanie murali na spacerniakach więzienia w Radomiu /”Horyzont Wolności”/, czy wreszcie szerokie spektrum warsztatów adresowanych do więźniów Aresztów Śledczych w Krakowie, Łodzi, Kielcach oraz Zakładów Karnych w Zabrzu, Wojkowicach, Cieszynie /„Dramat Wolności”/, także Aresztu Śledczego w Katowicach /”Topografia Wolności”/. Co szczególne, dwie pierwsze, wspomniane wyżej instytucje, mieściły się w budynkach byłych klasztorów i obie pełniły funkcję więzień politycznych. Konfrontacja z takimi miejscami uświadamia wiele prostych i złożonych zarazem prawd: jesteśmy wolni, ale czy mamy tego świadomość? Czy umiemy korzystać z naszej wolności?
Lokalizacja działań artystycznych – realizowanych w ramach projektów „wolnościowych” – w przestrzeniach więziennych, sprzyja intensyfikacji doznań społecznych, emocjonalnych i... wizualnych, stanowiąc także bodziec do refleksji o charakterze bardziej uniwersalnym: wolnością zajmować się można i trzeba zawsze, niezależnie od realiów politycznych, religijnych, społecznych; wolność jest dobrem, o które należy zabiegać, które należy pielęgnować; wolność ma też wymiar tragiczny: wolność to możliwość wyboru, ale także konieczność wyboru; to niebezpieczeństwo złych wyborów.
Działania powyższe mają przede wszystkim charakter artystyczny, ale pośrednio terapeutyczny. Istotą tychże jest, „by coś dać” innym, wykluczonym, ale także „otrzymać”.
Czy jest bardziej właściwe miejsce, gdzie o istotę wolności można pytać – siebie i tych obok, gdzie można szukać sposobu, by o wolności opowiedzieć?
Każde miejsce może być odpowiednie do zadawania takich pytań i dawania odpowiedzi na nie, ale w więzieniu, wcześniej klasztorze, prawdziwie zamkniętej przestrzeni, w której czuć i słychać tych, co za wolnością tęsknili, wolności żądali, modlili sie o nią, percepcja szczególnie się wyostrza, tężeje.
Zawsze należy pytać o wolność – siebie i świat; wszędzie należy pytać o wolność – nie ma takich miejsc, gdzie nie możemy czuć się wolni /to jedna z tych konkluzji, która płynie z doświadczeń komunikowania się z osadzonymi/, bo wolność – lub jej brak – jest w nas, a nie na zewnątrz. Wolności nie da się zadekretować, nie da się jej nauczyć, można co najwyżej do niej dorosnąć, do niej dojrzeć.
Poszerzenie działań o takie środowiska, ma w konsekwencji uczyć szacunku do inności, do cudzej wolności.

Prof. Zbigniew Bajek
Pierwsza Pracownia Interdyscyplinarna, Wydział Malarstwa, ASP w Krakowie

 

 Zpět na předchozí stránku